(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.338. అధ్యాయః 338
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
నారదన శుకంప్రతి మోక్షమార్గప్రదర్శకహితోపదేశః॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

నారద ఉవాచ। 12-388-0x(6556)(79214)
అశోకం శోకనాశార్థం శాస్త్రం శాంతికరం శివం।
నిశంయ లభతే బుద్ధిం తాం లబ్ధ్వా సుఖమేధతే॥ 12-338-1(79215)
శోకస్థానసహస్రాణి భయస్థానశతాని చ।
దివసేదివసే మూఢమావిశంతి న పండితం॥ 12-338-2(79216)
తస్మాదనిష్టనాశార్థమితిహాసం నిబోధ మే।
తిష్ఠతే చేద్వశే బుద్ధిర్లభతే శోకనాశనం॥ 12-338-3(79217)
అనిష్టసంప్రయోగాచ్చ విప్రయోగాత్ప్రియస్య చ।
మనుష్యా మానసైర్దుఃఖైర్యుజ్యంతే స్వల్పబుద్ధ్యః॥ 12-338-4(79218)
ద్రవ్యేషు సమతీతేషు యే గుణాస్తాన్న చింతయేత్।
న తానాద్రియమాణస్య స్నేహబంధః ప్రముచ్యతే॥ 12-338-5(79219)
దోషదర్శీ భవేత్తత్ర యత్ర రాగః ప్రవర్తతే।
అనిష్ట్వద్ధితం పశ్యేత్తథా క్షిప్రం విరజ్యతే॥ 12-338-6(79220)
నార్థో న ధర్మో న యశో యోఽతీతమనుశోచతి।
అప్యభావేన యుజ్యేత తచ్చాస్య న నివర్తతే॥ 12-338-7(79221)
గుణైర్భూతాని యుజ్యంతే వియుజ్యంతే తథైవ చ।
సర్వాణి నైతదేకస్య శోకస్థానం హి యుజ్యతే॥ 12-338-8(79222)
మృతం వా యది వా నష్టం యోఽతీతమనుశోచతి।
దుఃఖేన లభతే దుఃఖం ద్వావనర్థౌ ప్రపద్యతే॥ 12-338-9(79223)
నాశ్రు కుర్వంతి యే బుద్ధ్యా దృష్ట్వా లోకేషు సంతతిం।
సంయక్ప్రపశ్యతః సర్వం నాశ్రుకర్మోపపద్యతే॥ 12-338-10(79224)
దుఃఖోపఘాతే శారీరే మానసే చాప్యుపస్థితే।
యస్మిన్న శక్యతే కర్తుం యత్నస్తన్నానుచింతయేత్॥ 12-338-11(79225)
భైషజ్యమేతద్దుఃఖస్య యదేతన్నానుచింతయేత్।
చింత్యమానం హి న వ్యేతి భూయశ్చాపి ప్రవర్ధతే॥ 12-338-12(79226)
ప్రజ్ఞయా మానసం దుఃఖం హన్యాచ్ఛారీరమౌషధైః।
ఏతద్విజ్ఞానమసామర్థ్యం న బాలైః సమతామియాత్॥ 12-338-13(79227)
అనిత్యం యౌవనం రూపం జీవితం ద్రవ్యసంచయః।
ఆరోగ్యం ప్రియసంసర్గో గృధ్యేత్తత్ర న పండితః॥ 12-338-14(79228)
న జానపదికం దుఃఖమేకః శోచితుమర్హతి।
అశోచన్ప్రతికుర్వీత యది పశ్యేదుపక్రమం॥ 12-338-15(79229)
సుఖాద్బహుతరం దుఃఖం జీవితే నాత్ర సంశయః।
స్నిగ్ధత్వం చేంద్రియార్థేషు మోహాన్మరణమప్రియం॥ 12-338-16(79230)
పరిత్యజతి యో దుఃఖం సుఖం వాఽప్యుభయం నరః।
అభ్యేతి బ్రహ్మ సోత్యంతం న తం శోచంతి పండితాః॥ 12-338-17(79231)
త్యజంతే దుఃఖమర్థా హి పాలనేన చ తే సుఖాః।
దుఃఖేన చాధిగంయంతే నాశమేషాం న చింతయేత్॥ 12-338-18(79232)
అన్యామన్యాం ధనావస్థాం ప్రాప్య వైశేషికీం నరాః।
అతృప్తా యాంతి విధ్వంసం సంతోషం యాంతి పండితాః॥ 12-338-19(79233)
సర్వే క్షయాంతా నిచయాః పతనాంతాః సముచ్ఛ్రయాః।
సంయోగా విప్రయోగాంతా మరణాంతం హి జీవితం॥ 12-338-20(79234)
అంతో నాస్తి పిపాసాయాస్తుష్టిస్తు పరమం సుఖం।
తస్మాత్సంతోషమేవేహ ధనం పశ్యంతి పండితాః॥ 12-338-21(79235)
నిమేషమాత్రమపి హి వయో గచ్ఛన్న తిష్ఠతి।
స్వశరీరేష్వనిత్యేషు నిత్యం కిమనుచింతయేత్॥ 12-338-22(79236)
భూతేషు భావం సంచింత్య యే బుద్ధ్వా మనసః పరం।
న శోచంతి గతాధ్వానః పశ్యంతః పరమాం గతిం॥ 12-338-23(79237)
సంచిన్వానకమేవైనం కామానామవితృప్తకం।
వ్యాఘ్రః పశుమివాసాద్య మృత్యురాదాయ గచ్ఛతి॥ 12-338-24(79238)
తథాఽప్యుపాయం సంపశ్యేద్దుఃఖస్య పరిమోక్షణే।
అశోచన్నారభేతైవ యుక్తశ్చావ్యసనీ భవేత్॥ 12-338-25(79239)
శబ్దే స్పర్శే చ రూపే చ గంధేషు చ రసేషు చ।
నోపభోగాత్పరం కించిద్ధనినో వాఽధనస్య చ॥ 12-338-26(79240)
ప్రాక్సంప్రయోగాద్భూతానాం నాస్తి దుఃఖం పరాయణం।
విప్రయోగాత్తు సర్వస్య న శోచేత్ప్రకృతిస్థితః॥ 12-338-27(79241)
ధృత్యా శిశ్నోదరం రక్షేత్పాణిపాదం చ చక్షుషా।
చక్షుఃశ్రోత్రే చ మనసా మనో వాచం చ విద్యయా॥ 12-338-28(79242)
ప్రణయం ప్రతిసంహృత్య సస్నిగ్ధేష్వితరేషు చ।
విచరేదసమున్నద్ధః స సుఖీ స చ పండితః॥ 12-338-29(79243)
అధ్యాత్మరతిరాసీనో నిరపేక్షో నిరామిషః।
ఆత్మనైవ సహాయేన యశ్చరేత్స సుఖీ భవేత్॥ ॥ 12-338-30(79244)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి మోక్షధర్మపర్వణి అష్టత్రింశదధికత్రిశతతమోఽధ్యాయః॥ 338॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-338-1 శాంతిపరమితి ధ. పాఠః॥ 12-338-5 తాననాద్రియమాణస్య స్నేహబంధ ఇతి ధ. పాఠః॥ 12-338-8 శోకస్థానం హి విద్యత ఇతి ఝ. ట. పాఠః॥ 12-338-9 ద్వావనర్థౌ ఇష్ఠస్త్ర్యాదిదేహవినాశః స్వశరీరతాపశ్చ। శేషగ్రంథః స్పష్టార్థో వ్యాఖ్యాతప్రాయశ్చేతి న వ్యాఖ్యాయతే॥ 12-338-11 దుఃఖోపఘాతైః శారీరైర్మానసైశ్చాప్యుపస్థితే ఇతి ధ. పాఠః॥ 12-338-12 చింత్యమానం హి నాపైతీతి ధ. పాఠః॥ 12-338-18 దుఃఖేన చాపి త్యజతే పాలనే న చ తే సుఖమితి ధ. పాఠః॥ 12-338-23 భూతేష్వభావం సంచింత్య యే బుద్ధ్యా తమసః పరమితి ధ. పాఠః॥ 12-338-27 నాస్తి దుఃఖమనామయమితి ట. థ. ధ. పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.